RYTMIKA


NAUCZYCIEL PROWADZĄCY:  mgr DAGMARA KRZESZOWSKA

PONIEDZIAŁEK

I.                    13:00 – 13:30   II grupa  (rytmika)

II.                  13:30 - 14:00     IV grupa (rytmika)

III.                14:00 - 14:30     III grupa (rytmika)

IV.                14:30 - 14:45     I grupa   (rytmika)

V.                  14:45 – 15:00    V grupa  (rytmika)

ŚRODA

IV.                 14:30- 15:00  rytmika V grupa

CZWARTEK

I.                    11:00- 11:15   I grupa (rytmika)

II.                  11:15- 11:30   V grupa (rytmika)

III.                11:30- 12:00   II grupa (rytmika)

IV.                12:00- 12:30   III grupa (rytmika)

VI.                13:00- 13:30   IV grupa (rytmika)

    Muzyka jest jedyną dziedziną sztuki, która pozwala dziecku na kontakt z prawdziwymi dziełami, wobec których może ono mieć podobną postawę intelektualną i podobne przeżycia jak człowiek dorosły. Dlatego wychowanie muzyczne – jeżeli jest dobrze prowadzone – przyczynia się do rozwoju intelektualnego dzieci. Poznanie człowieka jest poznaniem zmysłowym dlatego też muzyka „uczy słyszeć i słuchać: angażuje wysiłek w celu poznania, i to poznania aktywnego”. Dzieci, słuchając muzyki spontanicznie wychwytują regularności, które potem stosują w improwizacjach wokalnych. Te regularności mają także istotne znaczenie w edukacji matematycznej dzieci, szczególnie w rozwoju np. dziecięcego liczenia.
Muzyka przyczynia się również do kształtowania dziecięcej wyobraźni. Jest też źródłem radości, odprężenia i ukojenia. Dlatego w wychowaniu przedszkolnym coraz częściej stosuje się elementy muzykoterapii oraz ćwiczeń muzyczno-ruchowych.
Brak równowagi między potrzebami jednostki uwarunkowanymi często jej stanem zdrowia psychofizycznego a wymogami i normami otoczenia staje się w dużym stopniu podłożem konfliktów, które prowadzą do trwałych zaburzeń osobowościowych. Taka sytuacja zmusza do szukania źródeł i przyczyn nieprzystosowania oraz zapobiegania degradacjom osobowości. Aby przywrócić prawidłowe funkcjonowanie jednostki w środowisku, niezbędnymi stają się odpowiednie środki terapii. Jednym z takich środków może być muzyka.
Muzyka zaspokaja potrzebę przeżyć estetycznych i jest przyczyną bezinteresownych wzruszeń. Oprócz działania relaksującego pobudza do aktywności władze umysłowe i uczucia, a doznania estetyczne stają się elementem „oczyszczającym” oraz zmniejszającym napięcie i lęk.

Jako pierwszy głębokie ujęcie funkcji wychowawczych muzyki w pełni zrozumiał i przełożył na język praktyki muzycznej Emil Jaques-Dalcroze. Ten szwajcarski muzyk i pedagog, wrażliwy na wszystkie przekazy sztuki, stworzył własny program wychowania muzycznego, który opierał się na postępowych poglądach pedagogiczno-filozoficznych jego czasów.

Na szeroko dziś znany system Emila Jaques-Dalcroze’a składa się: rytmika z plastyką, solfeż i improwizacja. Najważniejszymi celami systemu są:
- rozwijanie wrażliwości muzycznej w całym organizmie;
- tworzenie poczucia porządku i równowagi po obudzeniu wszystkich możliwości motorycznych;
- rozwijanie wyobraźni.
Rytmika stanowiła podstawę metody i polegała na odtwarzaniu przebiegu muzycznego za pomocą ruchów ciała. Była nie tylko metodą umuzykalnienia, ale miała wszechstronne cele wychowawcze. Jednym z nich było kształcenie uważnej, skoncentrowanej postawy dziecka w oczekiwaniu na polecenia muzyczne i kształcenie gotowości reakcji – szybkości, a w sumie rozwijanie aparatu mięśniowo-ruchowego i podporządkowanie go woli dziecka. Ponadto rytmika miała na celu kształcenie wielu dyspozycji typu intelektualnego: intensywności i podzielności uwagi, sprawnego spostrzegania, sprawnej pamięci, procesów porównywania i analizy, procesu myślenia prowadzącego do twórczych rozwiązań wyrażonych ruchem.
E. Jaques-Dalcroze twierdził, że „... wszystkie ćwiczenia „Rytmiki” mają na celu wzmocnienie zdolności koncentrowania się, przyzwyczajania ciała do bacznej postawy, jak gdyby gotowość w oczekiwaniu na wyższe polecenia, do przenikania świadomego w nie-świadome i zwiększania zdolności podświadomych. Ponadto ćwiczenia te dążą do stworzenia liczniejszych nawyków ruchowych, nowych odruchów, do osiągnięcia maksimum efektu przy minimum wysiłku, uspokojenie w ten sposób umysłu, wzmocnienie woli i odnowienie ładu i porządku w organizmie ...”.
Wartością metody E. Jaques-Dalcroze’a jest kształcenie jednocześnie cech osobowości psychicznej i struktury fizycznej dziecka. Związek muzyki i ruchu przyczynia się do tego, że człowiek, odnosząc się do muzyki poznaje sam siebie, swoje wartości, niedostatki i kompleksy. Dla dzieci rytmika jest rozrywką integrującą je ściśle z rówieśnikami, pozwalającą na tworzenie nowych więzi społecznych. Koryguje trudności w procesie kształtowania osobowości dziecka polegające na występowaniu nadmiernej ruchliwości, braku koncentracji, uwagi. Poprzez zainteresowanie dzieci wspólną zabawą eliminuje się u nich cechy egocentryczne, uwrażliwia na troski kłopoty innych osób, wzbogaca treści emocjonalne w życiu dziecka.

Rytmika realizuje między innymi następujące cele wychowawcze:
- ćwiczenia społecznych zachowań;
- zdolność kontaktowania się;
- zdolność wczuwania się;
- zważanie na innych i poczucie odpowiedzialności;
- samodzielność i przystosowanie się do grupy;
- niezależne, odpowiedzialne postępowanie wewnątrz grupy społecznej;
- poczucie własnej wartości;
- poczucie pewności siebie i zaufania do siebie;
- umiejętność samooceny;
- samostanowienie, decydowanie o sobie;
- samokontrola.
Należy jednak pamiętać, że rytmika zawsze i w każdym ćwiczeniu oddziałuje całościowo, a zatem na wszystkie sfery dziecka i podkreślanie tylko społecznych zachowań byłoby sprzeczne z jej podstawowymi założeniami.
Podczas prowadzenia ćwiczeń bezwzględnym warunkiem jest przyjazny, wspierający kontakt nauczyciela z dzieckiem. Ponadto ważne jest zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa, dodania pewności siebie. Stałe miejsce w grupie, w pomieszczeniu, a także przejrzysty rozkład czasowy zajęć sprzyja poczuciu bezpieczeństwa. Bardzo przydatny jest na przykład wspólny śpiew zawsze tej samej piosenki na rozpoczęcie zajęć. Jeżeli osiągnęło się pewien poziom poczucia bezpieczeństwa można wprowadzać zadania, w których odpowiedzialność przejmują dzieci. Bardzo pomocne są tu ćwiczenia „Wiodący i naśladujący”(ćwiczenia, w których jedno dziecko prowadzi przez salę inne z zamkniętymi oczami i o wszystkie takie formy ćwiczeń rytmicznych, w których dziecko gestem lub sygnałem daje innym znak, by rozpoczęły wykonywanie określonych czynności).W tych zadaniach dzieci ćwiczą także podporządkowanie się. Dla agresywnych dzieci bardzo trudne jest przyjęcie roli dziecka „wiodącego”, ponieważ ćwiczenia te wymagają wczuwania się w sytuacje „prowadzonego” dziecka i dostrzegania jego możliwości. Należy również wzmacniać świadomość samego siebie i poczucie swojej wartości dając dzieciom zadania, w których każde dziecko jest odpowiedzialne za prawidłowo wykonane ćwiczenie. Ważnymi elementami treningu pewności siebie są techniki uczenia się modelowych zachowań (za pomocą przykładu) i ćwiczenia różnych sposobów zachowania przeprowadzane w formie zabawy w role.
Ruchowe przeżywanie muzyki wpływa dodatnio na kształtowanie osobowości dziecka, ponieważ uczy skupienia, rozwija poczucie piękna oraz kształci wolę. Porządkujące oddziaływanie muzyki na osobowość wynika z cech charakterystycznych podstawowego elementu muzyki – rytmu. Jak wiadomo, rytm przebiega w czasie i organizuje go, organizuje również psychomotorykę uczestników grupy.

Teresa Krzyżowska pisze: „Ruch zgodny z muzyką przyczynia się do wyrobienia estetycznej postawy i kształcenia kultury ruchowej przenoszonej do życia codziennego. A właściwe „wyżycie” się ruchowe dziecka, daje mu odprężenie i naturalne nie obciążające nadmiernie zmęczenie fizyczne, co stanowi jeden z bardzo ważnych elementów terapeutycznych” .
Zatem z całą odpowiedzialnością można stwierdzić, że „Rytmika” jest jednym z głównych środków terapeutyczno-wychowawczych, które w znamienny sposób doskonalą dysharmonie osobowości dzieci.
Rytmika jest metodą wychowania muzycznego, estetycznego i ogólnego. Poprzez aktywne formy obcowania z muzyką jak ruch, śpiew, improwizacja, wprowadza dziecko
w świat muzyki, wyzwala dziecięcą emocję i wyobraźnię. W zakresie wychowania estetycznego i ogólnego rytmika uwrażliwia na piękno w muzyce, ruchu i otaczającym świecie. Współdziała z programem wychowania w kształtowaniu i rozwijaniu pozytywnych cech osobowości. Powyższe cele osiąga się przez:
- rozwijanie sprawności słuchowo-ruchowych i słuchowo-głosowych;
- rozwijanie dyspozycyjności aparatu ruchowego.

MATERIAŁ NAUCZANIA
A. Śpiew i ćwiczenia słuchowo-głosowe:
1. Śpiewanie piosenek w skali od c1 do c2 zbiorowo i indywidualnie.2. Doskonalenie aparatu mowy:
- mówienie krótkich tekstów w odpowiednim rytmie.
3. Kształcenie słuchu muzycznego i pamięci muzycznej:
- rozróżnianie śpiewanych dźwięków wyższych i niższych;
- śpiewanie melodii gamy durowej z powszechnie znanymi tekstami;
- śpiewanie melodii trójdźwięków – durowego i molowego;
- pokazywanie kierunku linii melodycznej wznoszącej i opadającej w pochodzie sekundowym;
- śpiewanie krótkich melodii z łatwym tekstem intonowanym od podanych dźwięków;
- improwizowanie melodii do podanych tekstów;
- rozpoznawanie piosenek na podstawie melodii nuconej lub granej, względnie rytmu granego na bębenkach.
4. Słuchanie krótkich utworów muzycznych o różnym charakterze.

B. Zabawy muzyczno-ruchowe:
1. Realizacja ruchem zmiany tempa, rytmu i dynamiki.
2. Ćwiczenia poczucia metrycznego:
- wyczuwanie i zaznaczanie ruchem początku taktu dwu, trzy i czteromiarowego;
- umiejętność policzenia miar taktu (takt wypełniony ćwierćnutami) oraz zobrazowanie tego ułożeniem odpowiedniej ilości np. klocków.
3. Realizacja ćwierćnut i ósemek w zabawach (np. „Dwa pociągi”,„Dwa kółka zegarowe” itp.).
4.Realizowanie rytmizowanych tekstów, rytmu piosenek, na instrumentach perkusyjnych, klaskaniem lub krokami.
5. Realizowanie rytmów jednotaktowych złożonych z ćwierćnut, ósemek, półnut, pauzy ćwierćnutowej oraz ugrupowań (jako podskok, jako galop – „konik”).
6.Pokazywanie ruchem początku i zakończenia frazy muzycznej.
7.Zabawy rozwijające wyobraźnię i inwencję twórczą:
- komponowanie „figur” przez dwoje, troje, czworo dzieci (szukanie kontrastów ruchowych;
- improwizowanie ruchu w określonym rytmie np. w zabawach z podziałem na grupy „Cyrk”, „Ogród zoologiczny”, ,,Sklep z zabawkami”;
- inscenizowanie piosenek według pomysłów dzieci.

C. Kształcenie motoryki:
1. Ćwiczenia sprawności ruchowej i estetyki ruchu:
- prawidłowe stawianie nóg w chodzeniu, bieganiu, podskokach z zachowaniem prawidłowej postawy ciała;
- ćwiczenia rąk – klaskanie z kolistym prowadzeniem ramion;
- ćwiczenia z rekwizytami – piłki, tarcze, szarfy itp.
2. Zabawy taneczne:
- elementy tańców regionalnych – cwał, podskoki, zeskok obunóż, przytup w rytmie dwie ósemki, ćwierćnuta;
- opracowanie jednego lub dwóch tańców regionalnych (powtarzanie melodii tańca 3 do 4 razy).

UWAGI O REALIZACJI PROGRAMU

Aby założenia dydaktyczno-wychowawcze rytmiki zostały spełnione, nauczyciel musi prowadzić z pełną świadomością wszechstronnych zadań tej metody.
Zajęcia powinny odbywać się w pogodnej atmosferze przy zachowaniu dyscypliny koniecznej do prowadzenia zajęć ruchowych, ale pozwalającej na swobodę ruchową dzieci oraz indywidualizację ich wypowiedzi ruchowych, wokalnych i innych. Nadmierna dyscyplina i wyćwiczenie gotowych schematów ruchowych nie rozwija dzieci i nie ma nic wspólnego z rytmiką.
W zajęciach z dziećmi należy wiele czasu poświęcić na rozśpiewanie dzieci i nauczenie ich słuchania muzyki. Już od pierwszych zajęć należy dbać o prawidłową emisję głosu w śpiewie. W żadnym wypadku nie należy pozwolić dzieciom na krzyk, ponieważ niszczy to delikatny aparat głosowy dziecka. Również od chwili zetknięcia się dzieci z instrumentami perkusyjnymi należy je uczyć prawidłowego wydobywania dźwięku i wrażliwości na jego barwę. Gra na instrumentach perkusyjnych nie może przekraczać 10 minut, ponieważ jest to jednak „hałas”, który może spowodować zmęczenie systemu nerwowego dzieci.
Z tych samych powodów nauczyciel prowadzący zajęcia nie powinien grać cały czas forte. Wskazane jest różnicowanie rejestrów, dynamiki piano i mezzoforte oraz dbałości o prowadzenie ładnej linii melodycznej i kulturę dźwięku. Pianino powinno być co jakiś czas strojone.
Ulubioną formą zabaw dzieci jest „opowieść ruchowa” pozwala ona bowiem na naśladowanie zapamiętanych czynności, prac a także prób improwizowania w ruchu. Zabawom tym musi towarzyszyć muzyka improwizowana, która porządkuje tempo i rytm ruchu oraz wprowadza nastrój i podkreśla charakter wykonywanych czynności. Dzieci powinny się poruszać w rozsypce po całej sali. Utrzymywanie dzieci przez cały czas w kole odwraca ich uwagę od słyszenia muzyki i zmusza do skierowania całej uwagi na utrzymanie koła.
Zajęcia kształcące wyczuwanie początku taktu oraz zakończenia frazy muzycznej stanowią przygotowanie do łatwych form tanecznych, z grupą dzieci sześcioletnich, powinny zmierzać do rozwijania dojrzałości szkolnej. Dzieci  odczuwają dużą satysfakcję i zadowolenie przy realizowaniu stawianych im zadań oraz pokonywaniu związanych z tym trudności. Przy takich okazjach nauczycielka powinna dostrzegać te wysiłki i wyrażać swe zadowolenie. Jest to szczególnie ważne w stosunku do dzieci nieśmiałych, aby nabrały wiarę we własne siły i przekonanie o celowości podejmowanych wysiłków. Dzieci  mają też dużo pomysłów własnych w tworzeniu i realizowaniu zabaw. Pomysły te należy włączać do ogólnej zabawy i akceptować, gdyż zachęca to dzieci do aktywnego udziału w zajęciach i pobudza ich inicjatywę.
W doborze piosenek nauczycielka powinna również zwracać uwagę na tekst, który może być ćwiczeniem ortofonicznym. Do zabaw dla dzieci  włącza się również tańce . Tańczenie wymaga sprawności fizycznej orientacji ruchowo-przestrzennej, pamięci muzyczno-ruchowej i szybkiej orientacji. Dlatego włączenie elementów tanecznych do zabawy sprawia dzieciom przyjemność. Natomiast długotrwałe ćwiczenia tańca w układzie przestrzennym z dużą ilością figur przerasta wytrzymałość psychiczną dzieci i zniechęca do tańczenia.

 Z tych powodów opracowanie tańca powinny poprzedzać ćwiczenia przygotowujące stronę słuchową i ruchową, także układ tańca będzie tylko zestawieniem nauczonych uprzednio elementów.
w ciągu roku. Czas trwania nauki tańca nie powinien przekraczać trzech do czterech powtórzeń melodii tanecznej. Nie należy koncentrować się tylko na wyćwiczeniu tańców kosztem zaniedbywania ćwiczeń z innych działów, które są dzieciom bardziej potrzebne na tym etapie rozwoju.
Dobrze prowadzone zajęcia z rytmiki wpływają na przyśpieszenie muzycznego rozwoju dzieci i pozwalają na realizację obszerniejszego programu umuzykalniania niż zakłada to „Program wychowania w przedszkolu”.

                                                                                        Opracowała:

Dagmara Krzeszowska

  

PLAN  ZAJĘĆ RYTMIKI W PRZEDSZKOLU

    W wieku przedszkolnym zaczyna się kształtować świadomość muzyczna dziecka, choć nie potrafi ono tego jeszcze uzewnętrznić. Dzieje się to później, w wieku 6 lat oraz w szkole, kiedy to stwierdzamy ze zdumieniem, że dziecko fałszuje. Nie każdy kojarzy ten fakt z błędnymi poczynaniami i zaniedbaniem umuzykalnienia dzieci w wieku 3 i 4 lat.

Wybitny pediatra holenderski Boekhalt powiedział: ,,To, co dziecko zdobywa do 3 lat jest równoważne z tym, co dziedziczy.” Dlatego na nauczycielce przedszkola spoczywa duża odpowiedzialność za prawidłowy rozwój muzykalności dziecka.
                                                                                                                                      
W kontaktach dzieci z muzyką w przedszkolu można wyróżnić pięć głównych problemów. A mianowicie: wprowadzenie dzieci w świat dźwięków, tempo i rytm ruchu, kształcenie poczucia metrycznego i poczucia rytmu, piosenka i utwór muzyczny. Trzeba pamiętać również o tym, że poszczególne zagadnienia inaczej odbierają i realizują dzieci z grupy 3-latków, a inaczej w grupie 4 -5-6-latków. Zajęcia rytmiki, oprócz tego, że spełniają nadrzędny cel – umuzykalnienie dzieci oraz zwiększenie ich wrażliwości na muzykę – przygotowują do wszystkich  imprez organizowanych w przedszkolu, tj. Pasowanie na Przedszkolaka, Mikołaj, Święta Bożego Narodzenia, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Dziecka, Dzień Matki i Ojca, Pożegnanie przedszkola, itp. Dzieci aktywnie uczestniczą w ww. uroczystościach, wykonując poznane piosenki, tańce i zabawy. Taka forma jest sprawdzianem nabytych umiejętności w sposób najbardziej adekwatny w tym wieku – występ przed publicznością. Obserwując poszczególne grupy wiekowe zauważyć można ewaluację działań, zarówno w zakresie repertuaru wykonywanych piosenek i tańców, jak i  ćwiczeń słuchowych i rytmicznych.

DZIECI TRZYLETNIE

 ROZWÓJ PSYCHOFIZYCZNY

Pod względem fizycznym trzylatek jest niewytrzymały. Mięśnie jego zawierają więcej wody, mniej białka i substancji stałych niż u dorosłych; są delikatne, luźno przyczepione do kości. Dlatego dłuższe przebywanie w jednej pozycji, wyczerpujące ćwiczenia, a nawet długi spacer powodują zmęczenie i mogą wpływać na zniekształcenie postawy. Ruchy trzylatka są mało skoordynowane, angażują całe ciało lub duże grupy mięśni. Dziecko porusza się niezgrabnie, ma często trudności z zachowaniem równowagi, z trudem pokonuje przeszkody. Jeśli w trakcie ćwiczenia nie może wyzbyć się lęku, nie należy go zmuszać do wykonania zadania przekraczającego jego możliwości fizyczne lub psychiczne.

ZAJĘCIA RYTMIKI

Prowadzone są  dwa razy w tygodniu i trwają  do 15 minut. Celem zajęć rytmicznych z dziećmi 3-letnimi jest rozwój ich wrażliwości muzycznej.  W tym celu pierwszy rok nauki poświęca się na ćwiczenia i zabawy zawierające różnorodne elementy kształcące dyspozycje ruchowe, słuch i głos dziecka. Na zajęciach powinny przeważać ćwiczenia i zabawy ruchowe, tuż za nim słuchanie i śpiewanie piosenek, resztę czasu wypełniać powinny ćwiczenia słuchowe i próby gry na instrumentach perkusyjnych (grzechotka, kołatka). Należy również brać pod uwagę krótkotrwałość uwagi tej grupy dzieci, co zmuszać powinno do częstej zmiany zadań.

NABYWANE UMIEJĘTNOŚCI

Ćwiczenia słuchowe i rytmiczne

Dziecko:

- odróżnia rejestry dźwięków granych na pianinie (niski, wysoki)

- określa czy muzyka jest głośna czy cicha

- rozpoznaje akompaniament szybki i wolny

- odróżnia dźwięki dwóch lub trzech instrumentów perkusyjnych (bębenek, kołatka)

- rozpoznaje melodię znanej piosenki zagranej na pianinie, dzwonkach, itp.

- reaguje na kilka prostych sygnałów muzycznych

- przyswaja sobie w całości lub we fragmentach około 10 piosenek

Ćwiczenia i zabawy ruchowe, tańce

Dziecko potrafi:

- utworzyć koło wiązane

- utworzyć rząd

- ustawić się w pary oraz małe kółeczka

 

PLAN ZAJĘĆ

Dzieci trzyletnie

1. Śpiew

  • Słuchanie i śpiewanie piosenek lub ich fragmentów o zrozumiałym tekście i łatwym rytmie w skali d1 –h1
  • Kształcenie aparatu mowy

- zabawy wspomagające wymowę spółgłosek, które zazwyczaj sprawiają dzieciom

trudności, mówienie i śpiewanie słów i krótkich zdań

- spostrzeganie i naśladowanie głosem zjawisk akustycznych

2. Zabawy muzyczno – ruchowe uwrażliwiające na podstawowe elementy muzyki

  • Zabawy z przerwą w muzyce
  • Reagowanie ruchem na dźwięki ciche i głośne
  • Reagowanie ruchem na dźwięki niskie i wysokie
  • Rozróżnianie tempa „szybko” i „wolno”
  • Kształcenie poczucia rytmu

- poruszanie się zgodnie z muzyką: chodzenie – ćwierćnuty, próby biegu – ósemki

- klaskanie zgodnie z muzyką – wartości jednolite

- klaskanie prostych słów, krótkich zdań lub fragmentów piosenek w łatwych rytmach

  • Zabawy rozwijające wyobraźnię

- zabawy na temat śpiewanych piosenek

- bardzo łatwe inscenizacje wybranych piosenek

3. Kształcenie motoryki

- chodzenie i bieganie zgodnie z muzyką

- skoki obunóż

- ćwiczenia sprawności manualnej

- elementy taneczne – kolo, pary, obroty wokół własnej osi

 
DZIECI CZTEROLETNIE

 ROZWÓJ  PSYCHOFIZYCZNY

Czterolatki pod względem rozwoju psychofizycznego, sprawności i umiejętności ruchowych niewiele różnią się od swych młodszych kolegów. Odczuwają mocną potrzebę ruchu i dążą do wspólnej zabawy z rówieśnikami. Odznaczają się nieco większą wytrzymałością i umiejętnością skupienia uwagi, mimo to wysiłek ich nadal jest krótkotrwały.

ZAJĘCIA RYTMIKI

Prowadzone są  dwa razy w tygodniu i trwają  30 minut. Formy umuzykalniania pozostają nadal te same, zmieniają się jedynie proporcje czasowe pomiędzy nimi. Umiejętność dłuższego skupienia uwagi pozwala na poświęcenie więcej czasu na śpiewanie i słuchanie piosenek, nie ma bowiem potrzeby wprowadzania nieustannych zmian pobudzających zainteresowanie dzieci.

NABYWANE UMIEJĘTNOŚCI

Ćwiczenia słuchowe i rytmiczne

Dziecko:

- rozpoznaje rejestr wysoki, niski, średni

- odróżnia dynamikę o różnym natężeniu (głośno, cicho, średnio)

- określa tempo szybkie wolne i średnio szybkie

- wykonuje prosty rytm piosenki lub tańca za pomocą klaskania, stukania, gry na

instrumentach perkusyjnych

- rozpoznaje i określa charakter muzyki (skoczna, smutna, wesoła)

Ćwiczenia i zabawy ruchowe, tańce

Dziecko potrafi:

- ustawić się w kole, w dwóch kołach, rzędzie, szeregu, parach, w luźnej grupie

- utrzymać równowagę przy ćwiczeniach z przyrządami, skokach, obrotach, itp.

- wykonywać dwie czynności jednocześnie (koordynacja ruchowa)

- skoki, podskoki, krok dosuwany w przód, boczny cwał

- rzucać, chwytać, toczyć i odbijać piłkę

- bawić się w oparciu o treść piosenek, obserwacji otoczenia, itp.

- improwizować ruchem na zadany temat (liście, wiatr, postacie, zwierzęta)

- zatańczyć poznane tańce

PLAN ZAJĘĆ

Dzieci czteroletnie

1. Śpiew i ćwiczenie słuchowo – głosowe

  • Śpiewanie piosenek  o zrozumiałym tekście i łatwym rytmie w skali d1 –h1 zbiorowo i indywidualnie
  • Doskonalenie aparatu mowy

- dbałość o prawidłowy oddech i dokładne wymawianie tekstu

- mówienie tekstu szeptem

- naśladowanie w zabawach różnych zjawisk akustycznych

2. Zabawy muzyczno – ruchowe uwrażliwiające na podstawowe elementy muzyki

  • Reagowanie ruchem na dźwięki niskie, średnie i wysokie; ciche i głośne oraz coraz głośniejsze i coraz cichsze
  • Chodzenie i bieganie zgodnie z muzyką – rytm ćwierćnut i ósemek
  • Próby przyśpieszania i zwalniania tempa – określenia „coraz prędzej” i  „coraz wolniej”
  • Próby zaznaczania ruchem początku taktu
  • Kształcenie poczucia rytmu

- realizowanie rytmizowanych tekstów klaskaniem lub na instrumentach perkusyjnych

- realizowanie klaskaniem lub na instrumentach perkusyjnych rytmu piosenki złożonej

z ćwierćnut i ósemek

  • Zabawy rozwijające wyobraźnię

- ilustrowanie ruchem treści wybranych piosenek

- zabawy typu „opowieść ruchowa” na temat śpiewanej uprzednio piosenki,

aktualnych przeżyć dzieci, pór roku itp.

3. Kształcenie motoryki

- chodzenie, bieganie, podskoki obunóż

- próby podskoków, skoki galopowe

- elementy taneczne – podskoki lub skoki galopowe w parach oraz po obwodzie koła

DZIECI PIĘCIOLETNIE

 

ROZWÓJ PSYCHOFIZYCZNY

Pomiędzy czwartym a piątym rokiem życia dziecka obserwuje się wyraźny skok rozwojowy. Wyraża się on przyrostem siły mięśniowej, rozwojem pamięci i uwagi. Dzieci 5 –letnie są zręczne, zwinne, samodzielne i odważne. Zwiększa się rola świadomości w ich postępowaniu, rozszerza się krąg zainteresowań, budzi chęć współzawodnictwa. Pięciolatki chętnie współdziałają z rówieśnikami, są wrażliwe na opinię otoczenia., ich zabawy wyrażają różnorodne przeżycia i zainteresowania, coraz częściej wybiegają  tematycznie poza najbliższe otoczenie. W zajęciach z pięciolatkami rozszerza się zasób podawanych wiadomości, repertuar piosenek, wzbogaca się strona ruchowa.

ZAJĘCIA RYTMIKI

W tej grupie wiekowej odbywają się  dwa razy w tygodniu i trwają  30 minut. Zajęcia zawierają zazwyczaj trzy elementy: ruch, śpiew i ćwiczenia słuchowo-rytmiczne. W miejsce dotychczasowych zagadek słuchowych wprowadzana jest systematyczna nauka słuchania muzyki i gry na instrumentach perkusyjnych, wzbogacona wiadomościami teoretycznymi.

 
NABYWANE UMIEJĘTNOŚCI

DZIECI PIĘCIOLETNIE

Ćwiczenia słuchowe i rytmiczne

Dziecko:

- swobodnie określa 3 rejestry wysokości dźwięków, trzy rodzaje tempa, dynamiki

- podaje liczbę zwrotek słyszanej piosenki, określa jej budowę oraz elementy tworzące

piosenkę ( słowa, melodia, rytm, akompaniament)

- rozpoznaje akompaniament do marsza, biegu, podskoków, walca, krakowiaka, itp.

- określa prostymi słowami charakter słyszanej muzyki

- wykonuje rytm piosenki lub tańca w różny sposób (np.. klaskaniem, stukaniem)

- rozpoznaje dźwięk instrumentów przedszkolnych

Ćwiczenia ruchowe, tańce

Dziecko potrafi:

- poruszać się sprężyście unosząc kolana w czasie marszu, biegu i podskoków

- stawiać stopy „z palców”, a przy wszelkiego rodzaju skokach elastycznie uginać kolana

- poruszać się cwałem, galopem, podskokami, skokami obunóż do przodu, tańczyć walca

- właściwie reagować na słyszaną muzykę

- zatańczyć poznane tańce

PLAN ZAJĘĆ

Dzieci pięcioletnie

1. Śpiew i ćwiczenie słuchowo – głosowe

  • Śpiewanie piosenek  o zrozumiałym tekście i łatwym rytmie w skali d1 –c2
  • Doskonalenie aparatu mowy

- mówienie krótkich zwrotów, zdań, wyliczanek itp. w odpowiednim rytmie

(łączenie z grą na instrumentach perkusyjnych i z zabawami ruchowymi)

  • Kształcenie słuchu muzycznego i pamięci muzycznej

- rozróżnianie dźwięków wysokich, niskich i średnich

- rozpoznawanie zjawisk akustycznych i źródeł ich wydobycia

- śpiewanie krótkich melodii z łatwym tekstem intonowanym od podanych dźwięków

w obrębie oktawy razkreślnej

- rozpoznawanie piosenek na podstawie melodii nuconej lub granej

- rozpoznawanie piosenek na podstawie rytmu

2. Zabawy muzyczno – ruchowe

  • Ćwiczenia i zabawy wyrabiające poczucie tempa: chodzenie, bieganie oraz przyspieszanie i zwalnianie tempa ruchu zgodnie z muzyką
  • Zabawy wyrabiające poczucie metryczne

- wyczuwanie i pokazywanie ruchem początku taktu dwu-, trzy- i czteromiarowego

  • Zabawy oparte o rytm krótkich tekstów – wyliczanek, wierszyków
  • Realizacja  rytmu wybranych piosenek lub ich fragmentów na instrumentach perkusyjnych lub krokami w łatwym układzie przestrzennym
  • Zabawy rozwijające wyobraźnię i inwencję twórczą

- inscenizowanie wybranych piosenek z podziałem na role

- „opowieść ruchowa” wysnuta z treści piosenki, aktualnych przeżyć dzieci lub pór

roku itp.

- wyrażanie ruchem nastroju słyszanej muzyki po jej ustaniu – tworzenie figur

(tryb dur, moll)

3. Kształcenie motoryki

- ćwiczenia i zabawy wyrabiające orientację w przestrzeni – tworzenie koła, par, prowadzenie

węża po sali itp.

- prawidłowa postawa w chodzeniu, bieganiu i podskokach

- elementy taneczne: skoki obunóż, podskoki, skoki galopowe, cwał boczny, przenoszenie

ciężaru ciała z nogi na nogę, w przód i w tył oraz na boki

- zabawy o charakterze tanecznym z zastosowaniem chodzenia, biegu, cwału lub podskoków

- klaskanie z ruchem kolistym ramion

 DZIECI SZEŚCIOLETNIE

 

ROZWÓJ PSYCHOFIZYCZNY

Aby sprostać wymaganiom szkoły, dzieci muszą osiągnąć wystarczający poziom rozwoju umysłowego i psychofizycznego, określany mianem dojrzałości szkolnej. Na całokształt pojęcia dojrzałości szkolnej składają się różnorodne cechy: umiejętność skupienia uwagi, trwałość i pojemność pamięci, myślenie przyczynowo-skutkowe, zrównoważenie uczuciowe i sprawność fizyczna. Sześciolatki odznaczają się dużą potrzebą ruchu, ich ruchy są bardziej precyzyjne i celowe. W tym wieku rozwijają się duże grupy mięśniowe, ustalają naturalne krzywizny kręgosłupa, wzmacniają kończyny. Wzrasta krąg zainteresowań poznawczych, uwaga mimowolna przekształca się w dowolną, zaś myślenie z konkretnego w abstrakcyjne. Rozwijają się procesy hamowania. Reakcje nerwowe charakteryzuje jeszcze chwiejność i nietrwałość wynikająca z bardzo wrażliwego na wszelkie przeciążenia układu nerwowego. Przemęczeniu zapobiega częsty odpoczynek oraz zmiana ilości i jakości bodźców.

ZAJĘCIA RYTMIKI

W grupie sześciolatków odbywają się  dwa razy w tygodniu i trwają 30 minut. W swej treści niewiele odbiegają od zajęć z grupą dzieci pięcioletnich. Formy umuzykalnienia pozostają nadal te same, zmieniają się jedynie między nimi proporcje czasowe na korzyść śpiewania piosenek, gry na instrumentach, słuchania muzyki i improwizacji. Nabyte w poprzednich latach nauki wiadomości rozszerzają się przez wprowadzenie nowych pojęć muzycznych.

NABYWANE UMIEJĘTNOŚCI

Ćwiczenia słuchowe i rytmiczne

Dziecko:

- odróżnia tempo, dynamikę, rejestry w muzyce oraz prawidłowo określa kierunek linii

melodycznej

- rozpoznaje znane piosenki i tańce

- określa nastroje słyszanej muzyki, odtwarza je ruchem lub rysunkiem

- rozpoznaje budowę AB, ABA, ABC w piosenkach i tańcach

- rozpoznaje i właściwie określa metrum dwu –trzy i czteromiarowego

- wykonuje w różny sposób tematy rytmiczne

- gra na instrumentach perkusyjnych z zestawu przedszkolnego oraz rozpoznaje ich dźwięk

- improwizuje głosem proste melodie do podanych tekstów, układa własne motywy rytmiczne

Ćwiczenia ruchowe

Dziecko potrafi:

- estetycznie poruszać się przy różnego rodzaju marszach, biegach, podskokach, skokach

- dostosować rodzaj ruchu do słyszanej muzyki

- reagować na różne sygnały hamowaniem i pobudzaniem ruchu oraz ustawieniem się

w sali z zachowaniem różnych odległości

- posługiwać się różnymi rekwizytami w zabawach i ćwiczeniach

- krok krakowiaka, polki, walca bez obrotów oraz inne kroki tańców ludowych

- podać proste propozycje interpretacji ruchowej piosenek

Repertuar piosenek

Dziecko:

- udoskonala wykonania piosenek poznanych w poprzednich latach

- zna około 25 nowych piosenek

- śpiewa zespołowo, indywidualnie i w małych grupach z zachowaniem właściwej dynamiki,

artykulacji i tempa

- prawidłowo operuje oddechem

PLAN ZAJĘĆ

1. Śpiew i ćwiczenie słuchowo – głosowe

  • Śpiewanie piosenek  w skali c1 –d2 zbiorowo i indywidualnie
  • Doskonalenie aparatu mowy

- mówienie krótkich tekstów w odpowiednim rytmie

(łączenie ze śpiewem i grą na instrumentach perkusyjnych)

  • Kształcenie słuchu muzycznego i pamięci muzycznej

- rozróżnianie śpiewanych dźwięków wyższych i niższych

- śpiewanie gamy durowej z powszechnie znanymi tekstami

- śpiewanie melodii trójdźwięków durowego i mollowego

- pokazywanie kierunku linii melodycznej wznoszącej i opadającej w pochodzie

sekundowym

- śpiewanie krótkich melodii z łatwym tekstem intonowanych od podanych dźwięków

- improwizowanie melodii do podanych tekstów

- rozpoznawanie piosenek na podstawie melodii nuconej lub granej, względnie rytmu

granego na bębenku

  • Słuchanie krótkich utworów muzycznych o różnym charakterze

2. Zabawy muzyczno – ruchowe

  • Realizacja ruchem zmian tempa, rytmu i dynamiki
  • Ćwiczenia poczucia metrycznego

- wyczuwanie i zaznaczenie ruchem początku taktu dwu-, trzy- i czteromiarowego,

umiejętność policzenia miar taktu (takt wypełniony ćwierćnutami) oraz zobrazowanie

tego ułożenia odpowiednią ilością klocków

  • Realizacja ćwierćnut, ósemek w zabawach (np. „Dwa pociągi”, „Dwa zegary”)
  • Realizowanie rytmizowanych tekstów, rytmu piosenek na instrumentach perkusyjnych, klaskaniem lub krokami
  • Realizowanie rytmów jednotaktowych złożonych z ćwierćnut, ósemek, półnut, pauzy ćwierćnutowej oraz ugrupowań rytmicznych
  • Pokazywanie ruchem początku i zakończenia frazy muzycznej
  • Zabawy rozwijające wyobraźnię i inwencję twórczą

- improwizowanie ruchu w określonym rytmie, np. w zabawach z podziałem na grupy

- inscenizowanie piosenek według pomysłów dzieci

3. Kształcenie motoryki

  • Ćwiczenia sprawności ruchowej i estetyki ruchu

- prawidłowe stawianie nóg w chodzeniu, bieganiu, podskokach z zachowaniem

prawidłowej postawy ciała

- ćwiczenia rąk – klaskanie z kolistym prowadzeniem ramion

  • Zabawy taneczne

- elementy taneczne – cwał boczny, podskoki, zaskoki obunóż, przytup, galop,

przenoszenie ciężaru ciała z nogi na nogę, w przód i w tył oraz na bok.









Idź na górę strony