GODZINY  PRACY  LOGOPEDY  




LOGOPEDA

mgr Iwona Marek

 

Wtorek            9.15 - 13.15

Czwartek         12.30 - 15.30

Piątek              9.15 – 15.15

 

Indywidualne spotkania z rodzicami (dyżur logopedy) w I semestrze:
każdy czwarty piątek miesiąca, godz. 15.15-15.45,

tj.: 22.09.2017; 27.10.2017; 24.11.2017; 26.01.2018.

 

 

 

 

„Nie ma nic lepszego niż język, który jest łącznikiem życia społecznego, kluczem do wiedzy (…)”

                                                                                                          Ezop

 Kamienie milowe rozwoju mowy dziecka

2 – 3 rok życia

Dziecko w wieku 2 – 3 lat:

·         Rozróżnia przeciwieństwa, np. „nie ma - jest”.

·         Wykonuje bardziej złożone instrukcje, np. „weź misia i chodź do mamy”.

·         Wskazuje części ciała.

·         Nazywa większość przedmiotów znanych z otoczenia – może przy tym popełniać błędy typu „ludź” zamiast „człowiek”.

·         Wymawia poprawnie coraz więcej głosek, np.: „k”, „g”, „l”.

·         Trudne głoski może zastępować łatwiejszymi np. zamiast „szalik” powie „salik” lub „sialik”, zamiast „ryba” powie „lyba”, „jiba”.

·         Pyta „co to?” – stosuje przeczenia, np. „nie ma mamy”, zaczyna używać liczby mnogiej.

·         Pytane - podaje swoje imię.

3 – 4 rok życia

Dziecko w wieku 3 lat:

·         Słucha czytanych bajek, woli ciekawe opowiadania.

·         Powtarza usłyszane melodie.

·         Rozumie dłuższe wypowiedzi.

·         Z coraz bogatszego zasobu słów uczy się budować zdania złożone.

·         Nie musi jeszcze wymawiać trudnych głosek, np. „sz”, „ż”, „cz”,  dż”, „r”.

·         Znajduje pojedyncze przedmioty na ilustracji.

·         Lubi układanki (np. składa obrazek pocięty na trzy części).

·         Może rozpocząć naukę czytania samogłosek: A, U, I, O, E, Y (dobrze, jeśli będą napisane dużymi, prostymi, drukowanymi literami).

·         Samodzielnie myje ręce.

·         Posługuje się sztućcami.

·         Pije z kubeczka.

·         Rysuje linię i koło.

·         Należy pomóc dziecku prawidłowo trzymać kredkę.

Dziecko w wieku 3 – 4 lat:

·         Reaguje na głos z innego pokoju i komunikaty z telewizji.

·         Potrafi odróżnić wymowę prawidłową od zniekształconej, np. „sanki” – „sianki”.

·         Jest rozumiane przez osoby obce.

·         Buduje coraz dłuższe zdania.

·         Coraz więcej pyta. Odpowiada na proste pytania: „kto?”, „co?”, „gdzie?”, „z kim?”, „w czym?”.

·         Często upraszcza najtrudniejsze głoski: „sz”, „ż”, „cz”, „dż”, „r”.

·         Zwykle mówi płynnie, czasem mogą pojawiać się zawahania, powtórzenia dźwięków, sylab, wyrazów, przeciągania głosek, tzw. rozwojowa niepłynność mowy.

4 – 5 rok życia

Dziecko w wieku 4 lat:

·         Potrafi rozróżnić wyrazy, np. pije, bije, kos, kosz.

·         Doskonali umiejętności słuchania i rozumienia tekstów pisanych.

·         Wciąż zadaje pytania (cierpliwie, zrozumiałym językiem należy odpowiadać na pytania dziecka).

·         Używa przymiotników, przysłówków i przyimków.

·         Zazwyczaj mówi poprawnie wszystkie głoski poza „r”.

·         Lubi układać przedmioty i obrazki według zasad (np. od najmniejszego do największego).

·         Może czytać samogłoski, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, kilka wyrazów.

·         Samo się ubiera i rozbiera.

·         Chętnie koloruje, rysuje po śladzie, lepi z plasteliny, wycina.

·         Powinno wybrać już dominującą rękę.

Dziecko w wieku 4 – 5 lat:

·         Z uwagą słucha prostego opowiadania i potrafi odpowiedzieć na pytania związane z treścią.

·         Rozumie komunikaty wypowiadane przez osoby obce.

·         Zadaje bardzo dużo pytań.

·         Może wymawiać najtrudniejsze głoski: „sz”, „ż”, „cz”, „dż”, „r”.

·         Buduje bogate zdania – używa coraz więcej przymiotników.

·         Potrafi opowiedzieć prostą historyjkę.

·         Stosuje podstawowe reguły gramatyczne, choć czasem jeszcze je myli.

5 – 6 rok życia

Dziecko w wieku 5 - 6 lat:

·         Udoskonala percepcję dźwięków, np. przez zabawy rymami i dzielenie wyrazów na sylaby.

·         Prawidłowo wypowiada wszystkie głoski.

·         Wypowiadane zdania są zgodne z regułami gramatyki języka polskiego.

·         Buduje coraz dłuższe wypowiedzi.

·         Buduje zbiory, np. auta, kwiaty.

·         Układa i opowiada 4-elementowe historyjki obrazkowe.

·         Rozumie symbole.

·         Może czytać globalnie sylaby i wyrazy, które z nich powstają , a nawet proste zdania (np. Ola ma książkę).

·         Zapina i rozpina guziki.

·         Sznuruje buciki.

·         Przedmioty i postacie na rysunkach dziecka mają dużo elementów.

·         Podpisuje drukowanymi literami swoje prace.

·         Kiedy pisze, rusza nadgarstkiem, nie łokciem.

·         Rozumie trudniejsze instrukcje, np. „klaśnij w dłonie, a potem połóż ręce na kolanach”.

·         Potrafi wysłuchać dłuższego opowiadania, bajki, rozumie morał.

·         Rozumie określenia typu: „pod”, „na”, „obok”.

·         Prawidłowo interpretuje znaki symboliczne.

·         Mowa jest wyraźna i poprawna.

·         Poprawnie buduje zdania – stosuje reguły gramatyczne.

·         Potrafi odpowiedzieć na bardziej złożone pytania, opowiada, używając zdań złożonych.

·         Potrafi opowiedzieć, co widzi na ilustracji, opowiada bajki.

·         Potrafi porozmawiać z osobą obcą, nie odbiegając od tematu.

·         Używa słów określających relacje przestrzenne i nazywa podstawowe figury geometryczne.

 Opanowanie mowy jest dla dziecka procesem trudnym i długotrwałym. Odbywa się to dzięki osobom z otoczenia - rodzicom, które mówią do dziecka i rozmawiają z nim. Proste zabawy wykonywane wspólnie z dzieckiem, zabawna gimnastyka buzi, np. przed lustrem, pomagają w opanowaniu pięknej wymowy. Praca aparatu oddechowego oraz mownego (warg, języka, podniebienia miękkiego) odpowiada za jakość wymowy.

Ćwiczenia należy wykonywać systematycznie, ale krótko - daje to najlepsze rezultaty. Zabawy oddechowe prowadzimy w krótkich, kilkuminutowych seriach, najlepiej w dobrze przewietrzonym pomieszczeniu – godzinę przed lub po posiłku.

Gimnastyka buzi i języka

Rozgrzewka:

·         Wytrzeszcz oczy i wysuń język z buzi.

·         Rozciągnij szeroko wargi palcami.

·         Pokaż jak się martwisz.

·         Pokaż jak się złościsz.

Język:

·         Unieś język w kierunku nosa.

·         Opuść język w kierunku brody.

·         Przesuń język w kierunku prawego kącika ust.

·         Przesuń język w kierunku lewego kącika ust.

Wargi:

·         Parskaj wargami – naśladuj rżenie konia.

·         Zawarcz, tak jak ruszający motor.

·         Zagraj palcami na wargach.

·         Wydaj okrzyk Indianina, wymawiaj długo „o” i uderzaj dłonią o wargi.

Podniebienie miękkie:

·         Przenoś na kartkę elementy „papierowego nieba”, zasysając powietrze przez rurkę.

·         Pogrupuj papierowe, np. serca, koła według wielkości, zasysając je przez rurkę.

·         Sortuj figury geometryczne według wzoru, przenosząc je za pomocą rurki.

Oddech:

·         Nabierz tyle powietrza nosem, by miś leżący na twoim brzuchu, uniósł się.

·         Wypuść powietrze i popatrz jak miś opada unieś ręce wysoko do góry i nabierz powietrze nosem.

·         Opuszczaj ręce w dół, aż do podłogi jednocześnie wydmuchując powietrze.    

Inne propozycje ćwiczeń języka, warg, policzków i podniebienia miękkiego.

·         Jedzenie „słonych paluszków” bez przytrzymywania ich dłonią.

·         Trzymanie zębami i wargami lekkich produktów na małej plastikowej łyżeczce.

·         Lizanie czubkiem języka dużych lizaków lub lodów, ale nie lodów na patyku.

·         Trzymanie wargami i zębami nitki z zawiązanym na jej końcu małym cukierkiem.

·         Picie jogurtu lub gęstego soku przez „zakręcone” słomki.

·         Przysysanie i przenoszenie za pomocą słomki różnych produktów spożywczych z jednej miseczki do drugiej, począwszy od najlżejszych. Słomka powinna być przytrzymywana środkiem ust i nie powinna być przygryzana. Przenoszone produkty powinny być większe niż średnica słomki, by dziecko się nimi nie zachłysnęło.

·         Zlizywanie czubkiem języka rozsmarowanego na talerzu dżemu, miodu czy ketchupu w kształcie, np. serca, koła, itp.

Opracowano na podstawie materiałów Polskiego Towarzystwa Logopedycznego - Oddział Śląski.

 

 

 




LOGOPEDA 

W PRZEDSZKOLU






 Wychodząc naprzeciw potrzebom rozwojowym dzieci prowadzę w przedszkolu oddziaływania logopedyczne. Głównym ich celem jest profilaktyka zaburzeń mowy, a także wspomaganie rozwoju komunikacji językowej.


Zadania logopedy przedszkolnego:
   - przeprowadzenie badań wstępnych
   - diagnozowanie logopedyczne
   - prowadzenie terapii logopedycznej
   - współpraca z rodzicami i nauczycielami
   - dokumentowanie swoich działań

Cele terapii logopedycznej:
    - korekcja i usuwanie wad wymowy
    - usprawnianie porozumiewania się językowego
    - dbałość o kulturę słowa
    - kształtowanie starannej wymowy

Zajęcia prowadzone są indywidualnie, bądź w zespołach (nie więcej niż czteroosobowych) w zależności od rodzaju i stopnia nasilenia danej wady lub zaburzenia. 
Dla każdego dziecka opracowany jest plan terapii logopedycznej.
Czas trwania terapii oraz jej efektywność zależy od rodzaju i stopnia zaburzenia mowy, budowy i sprawności aparatu artykulacyjnego, sprawności intelektualnej dziecka, a przede wszystkim od współpracy z rodzicami (konieczne są systematyczne, codzienne ćwiczenia z dzieckiem w domu trwające ok. 10-15 minut).

Charakterystyka rozwoju mowy dziecka w okresie przedszkolnym

Okres przedszkolny to czas intensywnego kształtowania się mowy dziecka nazywany okresem swoistej mowy dziecięcej. Rozwija się w tym okresie sprawność aparatu artykulacyjnego pozwalająca opanować dziecku coraz to nowe umiejętności w zakresie fonetyki języka. Kształtuje się również słuch fonematyczny, który umożliwia precyzyjne, słuchowe różnicowanie dźwięków mowy. Wykształca się też umiejętność analizowania i syntetyzowania wyrazów jako jedna z podstawowych umiejętności niezbędnych do podjęcia nauki szkolnej.

Dziecko 3-letnie zwykle dobrze rozumie mowę, dość swobodnie posługuje się zdaniami, potrafi porozumieć się z otoczeniem. Spełnia polecenia.
Mówi chętnie i dużo. Opowiada o tym, co w tej chwili widzi, „myśli głośno" mówiąc, także do siebie. Jego mowa jest już w pewnym stopniu ukształtowana. Nie znaczy to jednak, że jest pozbawiona błędów, i że jej rozwój nie odbywa się w dalszym ciągu. W tym wieku dziecko powinno wypowiadać następujące głoski:
 wargowe: p, b, m oraz zmiękczone: pi, bi, mi
 wargowo- zębowe: f, w, fi, wi
 środkowojęzykowe, twardopodniebienne: ś, ź, d, dź, o,
 tylnojęzykowe, miękkopodniebienne: k, g, h, ki, gi, hi
 przedniojęzykowo- zębowe: t, d, n
 przedniojęzykowo- dziąsłowe: l, li                                                                                     
 oraz wszystkie samogłoski, w tym również samogłoski nosowe: ą, ę chociaż dziecko ma prawo jeszcze zamieniać:
 a na o,
 e na a,
 i na y.

Jest to związane z niewykształconą sprawnością aparatu artykulacyjnego.
Pod koniec tego okresu mogą pojawiać się już głoski s, z, c, dz a nawet sz, ż, cz, dź oraz r. Wymienione głoski nie zawsze są pełnowartościowe, a czasem zastępowane innymi, łatwiejszymi głoskami, np.:
szkoła- dziecko mówi skoła (sz zastępowane jest przez s)
korona- dziecko mówi kolona ( r zastępowane jest przez l)
Powyższe zjawisko artykulacyjne jest prawidłowością fizjologiczną.

Dziecko 4-letnie rozumie i wykonuje nasze polecenia, także i te które zawierają przyimki: na, pod, do, w, przed, za, obok, itp. Potrafi mówić o przeszłości i przyszłości. Umie odpowiedzieć proste zdarzenie a nawet krótką bajkę. Zadaje bardzo dużo pytań, co świadczy o jego ciekawości poznawczej. Samodzielnie tworzy nowe wyrazy, tzw. neologizmy, np. skleparka. Bawią one dorosłych, ale nie powinny być utrwalane. Zawsze po takiej wypowiedzi trzeba podać dziecku prawidłową nazwę. W wypowiedziach 4-latka jest jeszcze dużo agramatyzmów, ale pojawia się zaciekawienie poprawnością językową.
Dziecko w tym wieku powinno wybrzmiewać twardo głoski s, z c, dz. Nieprawidłowością jest zamiana ich na ś, ź, d, dź. Pojawia się głoska r, chociaż jej opóźnienie nie powinno jeszcze niepokoić. Głoski sz, ż, cz, dż, ma prawo zamieniać na s, z, c, dz. Niepoprawna jest wymowa międzyzębowa głosek s, z, c, dz, jak również gardłowe wybrzmiewanie głoski r. Taka artykulacja powinna być korygowana przez logopedę, nie ustąpi samoistnie, nie jest to cecha wymowy dziecięcej.


Dziecko 5-letnie chętnie opowiada o przebiegu jakiegoś wydarzenia.
W wypowiedziach uwzględnia kolejność zdarzeń oraz zależność przyczynowo- -skutkową. Potrafi opisywać przedmioty. Nieprawidłowości gramatyczne zanikają. Dziecko zaczyna wymawiać sz, ż, cz dż lub utrwalać ich wymowę, jeżeli pojawiły się one w 4. roku życia. Ponadto głoska r powinna być już wymawiana prawidłowo, ale często pojawia się dopiero w tym okresie.
Ustalenie się wymowy powinno być zakończone do 6. roku życia, ale proces rozwoju komunikacji językowej nadal trwa. Wypowiedzi wzbogacają się wraz ze zdobywaniem nowych doświadczeń i rozszerzeniem wiedzy o nowe zjawiska otaczające rzeczywistość.
W okresie swoistej mowie dziecięcej (3-7 rok życia) spotkać można wiele zjawisk językowych, które stanowią prawidłowość rozwojową tego okresu, lecz również zaobserwować można i zjawiska niepożądane. Zaliczyć do nich należy: deformacje wymawiania głosek oraz zjawiska elizji i substytucji.




                      LOGOPEDA RADZI        

                               RODZICU!

                              NIE CZEKAJ, ALE ZAPOBIEGAJ!

 TO NIEPRAWDA, ŻE
3-letnie dziecko ma prawo nie mówić lub posługiwać się wyłącznie sylabami.

PAMIĘTAJ, ŻE
jedną z najczęstszych przyczyn powstawania wad wymowy i zgryzu jest niewłaściwy sposób połykania. Dziecko od 3 roku połykając, powinno unosić język za górne zęby.

TO NIEPRAWDA, ŻE
długotrwałe korzystanie przez dziecko z nawet dobrze dobranego smoczka lub picie z butelki czy ssanie palca nie wpływa na powstanie wad zgryzu i wymowy.

PAMIĘTAJ, ŻE
3-letnie dziecko powinno swobodnie porozumiewać się za pomocą rozbudowanych zdań.

TO NIEPRAWDA, ŻE
wada wymowy minie w miarę dorastania.

PAMIĘTAJ, ŻE
oddychanie przez usta (otwarta buzia) jest nie tylko częstą przyczyną infekcji górnych dróg oddechowych, ale także sprzyja powstawaniu wad wymowy i zgryzu.

PAMIĘTAJ, ŻE
wszelkie zabawy usprawniające język i mięśnie twarzy ułatwiają Twojemu dziecku prawidłowy rozwój wymowy.

PAMIĘTAJ, ŻE
większość zaburzeń mowy można zlikwidować bądź znacznie złagodzić, jeżeli terapia rozpocznie się w wieku przedszkolnym.

ĆWICZENIA DLA DZIECI

ROZWIJANIE I USPRAWNIANIE FUNKCJI APARATU MOWY

 u dzieci 3- letnich:
 - naśladowanie:
 krówki- mu...
 kózki- meee...
 baranka- beee...
 bociana- kle... kle... kle
 wilka- ułu...
 osła- ija...
 wietrzyka- f...
 trzmiela- w...
 uciszanie lali- dś...

 u dzieci 4- letnich:
 - naśladowanie:
 syczenia gąski lub węża- s...
 pneumatycznego zamykania drzwi autobusu- ps...
 bzyczenia owadów- bz...

 u dzieci 5- letnich:
- naśladowanie: szumu drzew, wiatru- sz...
 lecącego samolotu- ż...
 zatrzymywania konika- prrr...
 okazywania zimna- brr...
 lecącego ptaszka- frr...
 warczącego złego psa- wrrr...